Tegen het eind van de jaren dertig van de vorige eeuw zagen de Britten het spreekwoordelijke lijk al drijven; oorlog met Nazi-Duitsland leek onvermijdelijk. Stilaan bereidden de Britten zich voor op de komende oorlog. Dit betekende niet alleen herbewapening, maar ook een grotere inspanning op het gebied van inlichtingenwerk. Duitse codeberichten waren complex en bleken zeer moeilijk te kraken, vooral de berichten van codeer-machines als Enigma en Lorenz. De Government Code and Cypher School (GCCS) struinde de Britse academische wereld af op zoek naar toekomstige codebrekers; wiskundigen, historici, taalkundigen, allerlei disciplines konden hun steentje bijdragen. En zo kon het gebeuren dat op 27 maart 1939 een hoogleraar Oudengels (Angelsaksisch) zich meldde bij GCCS en een driedaagse training kreeg. De kandidaat bleek geschikt en enthousiast, maar om onduidelijke redenen ging hij niet in op het meer genereuze aanbod van £500, – (naar huidige standaarden £50.000) om te gaan werken voor de inlichtingendienst. Professor J.R.R. Tolkien keerde terug naar Pembroke College, Oxford.
Een half jaar later was Groot-Brittannië in oorlog met Nazi-Duitsland. Op het landgoed Bletchly Park begonnen de Britten aan wat uiteindelijk de grootste inlichtingenoperatie van de Tweede Wereldoorlog zou worden; het breken van de Duitse codes. Een operatie waarbij men kosten noch moeite spaarde. Op het hoogtepunt werkte er bijna 10.000 mensen, veelal academici, in en rond Bletchly Park. Uiteindelijk werd ook een van de allereerste computers, de Colossus Mk II gebouwd om de moeilijkste Duitse codes te bouwen. Dit allemaal zonder Tolkien; “he missed out on all the fun” om maar eens een mooie Britse zegswijze te hanteren. Maar of dat nou zo erg is? Tolkien had wellicht een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan het hele gebeuren. Maar de geschiedenis leert dat men het zonder Tolkien ook heel goed wist te rooien in Bletchly Park. Het valt in ieder geval te betwijfelen of Tolkien aan schrijven was toegekomen als hij had moeten bezig houden met het kraken van Duitse codes. De voltooiing van zijn magnum opus “The lord of the rings” had in het beste geval een aantal jaren vertraging opgelopen. En in het slechtste geval… sommige LOTR-fans moeten er niet aan denken.
(bron: Daily Telegraph 16 september 2009)
